Wie schade veroorzaakt bij een ander, draait daar volgens de wet vaak zelf voor op. Dat heet wettelijke aansprakelijkheid en het is in Nederland geregeld in boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. De meeste mensen dekken dat risico af met een verzekering, terwijl ze zich nauwelijks afvragen of ze daar eigenlijk toe verplicht zijn. Lang niet elke verzekering is namelijk wettelijk verplicht. Sommige moet je hebben, andere sluit je vrijwillig af omdat de schade anders niet te overzien is.
Wat wettelijke aansprakelijkheid precies is
De wet gaat ervan uit dat je verantwoordelijk bent voor schade die jij of iemand onder jouw hoede aan een ander toebrengt. Denk aan een kind dat de televisie van de buren omstoot of een hond die iemand bijt. Artikel 6:162 BW noemt dit een onrechtmatige daad. Wie de schade veroorzaakt, moet die in principe vergoeden. Een verzekering neemt dat financiele risico over, maar verandert niets aan de aansprakelijkheid zelf.
Wanneer een verzekering wettelijk verplicht is
Voor de meeste vormen van aansprakelijkheid bestaat geen wettelijke verzekeringsplicht. De grote uitzondering is het verkeer. Heb je een auto, motor of scooter, dan schrijft de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen voor dat je minimaal een WA-verzekering afsluit. Doe je dat niet, dan riskeer je een boete en blijf je zelf opdraaien voor alle schade die je veroorzaakt. Ook voor een aantal beroepen geldt een plicht, zoals voor advocaten, notarissen en accountants die een beroepsaansprakelijkheidsverzekering moeten hebben.
Vrijwillig, maar verstandig
Buiten die gevallen ben je vrij om te kiezen. Een aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren is nergens verplicht, maar de schade kan flink oplopen. Een verkeerde stap op andermans dak of een lekkage die de benedenbuur treft, kost zomaar duizenden euro’s. Verzekeraars zoals InShared bieden zo’n dekking aan, waarbij je zelf bepaalt welk bedrag en welke gezinssituatie je verzekert. De wet dwingt je nergens toe, maar legt de keuze en de gevolgen wel bij jou.
De grens tussen aansprakelijkheid en schuld
Aansprakelijk zijn betekent niet automatisch dat je iets fout deed. De wet kent ook risicoaansprakelijkheid, waarbij je opdraait voor schade zonder dat je schuld treft. Een paar voorbeelden waarin dat speelt:
- Ouders: zij zijn aansprakelijk voor schade door hun jonge kinderen
- Dierbezitters: zij draaien op voor wat hun dier aanricht
- **Bezitters van een gebrekkige zaak: **denk aan een loszittende dakpan die naar beneden valt
Juist in die situaties merken mensen hoe handig een verzekering is, omdat ze anders zelf de volledige rekening krijgen.
De wet bepaalt de basis
Wettelijke aansprakelijkheid is dus het uitgangspunt en de verzekering is het vangnet dat de financiele klap opvangt. Alleen voor het verkeer en een handvol beroepen schrijft de wet een verzekering dwingend voor, voor de rest beslis je zelf. Wie wil weten hoe zo’n dekking eruitziet, kan bij een verzekeraar als InShared de voorwaarden naast de eigen situatie leggen. Zo zie je precies waar de wet ophoudt en waar je eigen keuze begint.